Trong thế giới khởi nghiệp đầy cạnh tranh, danh xưng “kỳ lân” được trao cho những công ty có giá trị vượt mốc tỷ đô, những đơn vị định hình lại cách chúng ta sống và làm việc thông qua các sản phẩm, dịch vụ tiên phong. Sự trỗi dậy của những gã khổng lồ này không chỉ là minh chứng cho sức sáng tạo vô biên mà còn báo hiệu những bước chuyển mình mạnh mẽ của nền kinh tế số, nơi mà <a href="Chuyên Tài Chính“>Chuyên Tài Chính giúp bạn cập nhật xu hướng.
Các doanh nghiệp khởi nghiệp được định giá trên 1 tỷ đô la Mỹ thường được ví von là “kỳ lân” trong thế giới công nghệ và khởi nghiệp. Điểm chung của những startup này là khả năng mang đến các sản phẩm, dịch vụ đột phá, tạo ra những thay đổi toàn diện trong lĩnh vực kinh doanh mà chúng tham gia. Sự xuất hiện của các kỳ lân không chỉ thể hiện sức mạnh của đổi mới sáng tạo mà còn phản ánh xu hướng phát triển của nền kinh tế số toàn cầu.
Các kỳ lân công nghệ trên thế giới
Theo số liệu từ CB Insight, hiện có khoảng 1.200 startup kỳ lân công nghệ trên toàn cầu và con số này vẫn không ngừng tăng lên, cho thấy sự bùng nổ mạnh mẽ của hệ sinh thái khởi nghiệp. Con đường để trở thành kỳ lân rất đa dạng: có những doanh nghiệp đạt được thành công nhờ sự đầu tư chiến lược từ các tập đoàn lớn, điển hình như SpaceX của Elon Musk. Tuy nhiên, cũng có những trường hợp thú vị hơn, khi sự phát triển của họ diễn ra một cách “ngẫu nhiên”, xuất phát từ việc giải quyết một nhu cầu cá nhân nhưng lại nhanh chóng thu hút hàng triệu khách hàng và tạo nên một làn sóng mới.
Dropbox
Dropbox là một trong những kỳ lân công nghệ nổi bật nhất, được thành lập bởi Drew Houston cách đây 15 năm tại San Francisco, California. Ý tưởng cho Dropbox nảy sinh một cách tình cờ khi Drew Houston thường xuyên quên mang USB và nhận ra nhu cầu cấp thiết về một giải pháp lưu trữ dữ liệu đám mây tiện lợi. Ông cùng Arash Ferdowsi thành lập Evenflow, Inc. vào năm 2007, sau đó đổi tên thành Dropbox, Inc. vào năm 2009.
Nền tảng này đã trải qua giai đoạn tăng trưởng ấn tượng: từ hơn 1 triệu người dùng vào tháng 4/2009, con số này nhanh chóng đạt 3 triệu vào tháng 11 cùng năm. Đến tháng 10/2011, Dropbox có 50 triệu người dùng và vượt mốc 100 triệu vào tháng 11/2012. Sự phát triển không ngừng đã giúp Dropbox đạt hơn 500 triệu người dùng vào năm 2016 và 700 triệu vào năm 2021.
Dropbox cung cấp nhiều gói dịch vụ linh hoạt, tương tự như Google Drive hay iCloud, từ phiên bản miễn phí với dung lượng 2GB đến các gói trả phí với dung lượng và tính năng nâng cao hơn. Từ năm 2012, Dropbox đã mở rộng hệ sinh thái của mình thông qua các thương vụ sáp nhập và mua lại chiến lược, bao gồm Audiogalaxy (lưu trữ âm nhạc trên đám mây) và Snapjoy (dịch vụ lưu trữ hình ảnh). Ngoài ra, nhiều công ty khởi nghiệp khác như TapEngage, Endorse, Bubbli, Loom, HelloSign, Hackpad, DocSend và Cloudon cũng đã trở thành một phần của Dropbox.
Về mặt tài chính, Dropbox đạt doanh thu 2,32 tỷ đô la Mỹ và lợi nhuận 181 triệu đô la Mỹ trong năm 2022. Hiện tại, giá trị thị trường của nền tảng này được ước tính khoảng 8,8 tỷ đô la Mỹ.
PayPal
Một kỳ lân nổi tiếng khác là PayPal Holdings, Inc. – công ty đa quốc gia có trụ sở tại Hoa Kỳ, chuyên cung cấp dịch vụ chuyển tiền trực tuyến. Được thành lập vào năm 1998 bởi Max Levchin, Peter Thiel và Luke Nosek với tên gọi Confinity, PayPal ban đầu tập trung phát triển phần mềm bảo mật cho thiết bị cầm tay trước khi chuyển hướng sang mô hình ví điện tử.
Vào tháng 3/2000, Confinity và X.com sáp nhập, tạo tiền đề cho sự ra đời của PayPal. Sau đó, PayPal tập trung hoàn toàn vào dịch vụ thanh toán và chính thức niêm yết trên sàn chứng khoán vào năm 2002. Tháng 10 cùng năm, eBay đã mua lại PayPal với giá 1,5 tỷ đô la Mỹ, biến PayPal trở thành phương thức thanh toán chủ đạo trên nền tảng thương mại điện tử này.
PayPal nhanh chóng mở rộng thông qua các hợp tác và thương vụ mua lại chiến lược: mua lại VeriSign vào năm 2005 để tăng cường bảo mật, hợp tác với MasterCard và đạt doanh thu 1,8 tỷ đô la Mỹ vào năm 2007. Với hơn 100 triệu người dùng tại 190 thị trường vào năm 2010, PayPal tiếp tục hợp tác với Discover Card và đạt tổng khối lượng thanh toán 145 tỷ đô la Mỹ vào cuối năm 2012.
PayPal đã không ngừng mở rộng hệ sinh thái của mình thông qua nhiều thương vụ mua lại quan trọng, bao gồm iZettle và Honey, với giá trị đáng kể. Trong năm tài chính 2019, PayPal đạt lợi nhuận 2,459 tỷ đô la Mỹ trong tổng doanh thu 17,77 tỷ đô la Mỹ, với mức tăng trưởng 15% so với cùng kỳ năm trước. Giá trị thị trường của PayPal vào tháng 12/2019 đạt 127,58 tỷ đô la Mỹ.
Ngoài ra, trên thị trường công nghệ toàn cầu, còn nhiều startup khác đã tạo ra sự đột phá và tiếng vang lớn như Stripe, BYJU’S, Checkout.com, Databricks… Vậy, bức tranh kỳ lân công nghệ tại Việt Nam đang diễn ra như thế nào?
Các kỳ lân công nghệ Việt Nam
Cuối năm 2021, Việt Nam đã ghi nhận thêm MoMo và Sky Mavis vào danh sách các kỳ lân công nghệ, cùng với VNG và VNLIFE. Mặc dù quy mô thị trường chưa thể sánh bằng các quốc gia phát triển, đây là những thành tựu đáng chú ý, khẳng định vị thế của Việt Nam trong bản đồ công nghệ khu vực. Theo Forbes Vietnam, Việt Nam hiện xếp thứ ba về số lượng kỳ lân công nghệ trong khu vực Đông Nam Á, chỉ sau Singapore và Indonesia, cho thấy tiềm năng phát triển mạnh mẽ của hệ sinh thái khởi nghiệp trong nước.
VNG Corporation
VNG, thành lập năm 2004 với tên gọi VinaGame, ban đầu tập trung vào phát hành game online. Sau đó, công ty dần mở rộng sang các lĩnh vực khác như thương mại điện tử, mạng xã hội và các dịch vụ internet. Năm 2014, VNG được định giá 1 tỷ đô la Mỹ và trở thành startup kỳ lân đầu tiên của Việt Nam. Đến cuối năm 2020, giá trị doanh nghiệp này tiếp tục tăng trưởng, đạt khoảng 1,5-1,7 tỷ đô la Mỹ, củng cố vị thế là một trong những tập đoàn công nghệ hàng đầu Việt Nam.
VNLife – Công ty Cổ phần Tập đoàn Cuộc sống Việt
VNLife, thành lập vào năm 2007, là kỳ lân công nghệ thứ hai của Việt Nam. Hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực thanh toán điện tử, VNLife đã phát triển ứng dụng VNPay và nhanh chóng trở thành một siêu ứng dụng thanh toán hàng đầu với hàng chục dịch vụ tiện ích cùng hệ thống thanh toán bằng mã QR lớn nhất Việt Nam. Hệ thống thanh toán của VNPay xử lý khoảng 1 tỷ đô la Mỹ lưu lượng thanh toán mỗi năm, minh chứng cho tầm ảnh hưởng sâu rộng của công ty trong ngành tài chính số. Cuối năm 2021, tập đoàn đã huy động thành công hơn 250 triệu đô la Mỹ, nâng định giá công ty lên hơn 1 tỷ đô la Mỹ.
MoMo: Chuyển tiền & Thanh toán
Tiếp nối danh sách là MoMo, một nền tảng ví điện tử thuộc sở hữu của M_Service, và là kỳ lân công nghệ tiếp theo của Việt Nam. Với hơn 500 dịch vụ khác nhau, MoMo cho phép người dùng thực hiện các giao dịch và thanh toán tiện lợi ngay trên điện thoại di động. Sau khi thu hút được 2,5 triệu người dùng, MoMo đã nhận được nguồn vốn đầu tư đáng kể từ Goldman Sachs và Standard Chartered Private Equity, với tổng giá trị 28 triệu đô la Mỹ trong vòng gọi vốn Series B. Đến năm 2021, MoMo tiếp tục nhận thêm khoản đầu tư khoảng 200 triệu đô la Mỹ, nâng định giá công ty lên trên 2 tỷ đô la Mỹ, khẳng định vị thế dẫn đầu trong lĩnh vực ví điện tử tại Việt Nam.
Sky Mavis
Sky Mavis là kỳ lân công nghệ cuối cùng trong danh sách của Việt Nam, được thành lập vào đầu năm 2018 và nổi tiếng với tựa game NFT đình đám Axie Infinity. Đầu năm 2021, Axie Infinity đã thu hút hơn 2,6 triệu người chơi và ghi nhận tổng giá trị giao dịch hàng tháng trong game gần 1 triệu đô la Mỹ. Vào tháng 10/2021, Sky Mavis huy động thành công 152 triệu đô la Mỹ trong vòng gọi vốn Series B, định giá công ty lên đến 3 tỷ đô la Mỹ, đánh dấu một cột mốc quan trọng trong ngành công nghiệp game blockchain toàn cầu.
Việt Nam đang chứng kiến sự phát triển mạnh mẽ của xu hướng khởi nghiệp công nghệ. Với sự hỗ trợ và đầu tư vào đổi mới sáng tạo ngày càng gia tăng, chúng ta có cơ sở để tin rằng sẽ sớm có những kỳ lân công nghệ nổi bật tiếp theo, đóng góp vào sự phát triển kinh tế và công nghệ của đất nước.
File đính kèm
- Kỳ lân công nghệ (1) (279 kB)
Khám phá thêm những câu chuyện và phân tích sâu sắc về xu hướng công nghệ đột phá, bao gồm cả lĩnh vực Blockchain, trong chuyên mục chính của chúng tôi.
