Hiểu rõ về chính sách giảm trừ gia cảnh không chỉ giúp bạn tuân thủ pháp luật mà còn mở ra cơ hội tối ưu hóa lợi ích tài chính cho gia đình. Đây là một cơ chế quan trọng thể hiện sự quan tâm của Nhà nước đối với các gánh nặng chi tiêu, được bật mí chi tiết trên Chuyentaichinh. Bài viết này sẽ giải đáp mọi thắc mắc về bản chất, quy định và quy trình đăng ký một cách đơn giản nhất.
Hiểu đúng về giảm trừ gia cảnh không chỉ là việc tuân thủ quy định pháp luật mà còn là cách người nộp thuế tối ưu hóa quyền lợi tài chính của bản thân và gia đình. Đây là một chính sách quan trọng, thể hiện sự hỗ trợ của Nhà nước đối với gánh nặng chi tiêu trong cuộc sống. Vậy, giảm trừ gia cảnh chính xác là gì, các quy định về mức giảm trừ và cách thức đăng ký ra sao? Bài viết này sẽ cung cấp thông tin chi tiết để bạn đọc nắm vững các khía cạnh của chính sách này.
Những bước đăng ký giảm trừ gia cảnh sẽ được bật mí ngay sau đây
Giảm trừ gia cảnh là gì?
Giảm trừ gia cảnh là khoản tiền được trừ vào thu nhập chịu thuế từ tiền lương, tiền công, hoặc thu nhập từ kinh doanh của cá nhân cư trú trước khi tính thuế thu nhập cá nhân. Khoản trừ này được xác định dựa trên hoàn cảnh gia đình của người nộp thuế, bao gồm bản thân người nộp thuế và những người phụ thuộc mà họ đang nuôi dưỡng.
Theo quy định pháp luật về thuế thu nhập cá nhân, việc áp dụng giảm trừ gia cảnh giúp đảm bảo tính công bằng, phù hợp với khả năng đóng góp của mỗi cá nhân, đồng thời giảm bớt gánh nặng tài chính cho những người có trách nhiệm nuôi dưỡng.
Ý nghĩa của việc giảm trừ gia cảnh
Những ý nghĩa của việc giảm trừ gia cảnh là gì?
Chính sách giảm trừ gia cảnh mang nhiều ý nghĩa sâu sắc, tác động tích cực đến cả khía cạnh kinh tế, đạo đức và văn hóa xã hội.
Đạo đức xã hội
Giảm trừ gia cảnh khuyến khích và tạo điều kiện cho người lao động thực hiện nghĩa vụ chăm sóc gia đình, thể hiện trách nhiệm đối với người thân. Điều này góp phần củng cố tình cảm gia đình, phát huy tinh thần tương trợ lẫn nhau giữa các thành viên. Chẳng hạn, một khoản tiền được giảm trừ có thể giúp cha mẹ trang trải chi phí học tập cho con cái, đảm bảo các em có điều kiện tốt hơn để phát triển.
Văn hóa
Đặc biệt tại các quốc gia phương Đông như Việt Nam, truyền thống hiếu thảo, tương thân tương ái luôn được coi trọng. Chính sách giảm trừ gia cảnh tạo cơ hội để những giá trị văn hóa này được duy trì và phát triển qua các thế hệ. Khi người lớn tuổi được con cháu chăm sóc tốt hơn nhờ khoản giảm trừ, thế hệ trẻ sẽ học hỏi và tiếp nối truyền thống tốt đẹp đó.
Kinh tế
Về mặt kinh tế, giảm trừ gia cảnh đóng vai trò như một cơ chế kích thích năng suất lao động. Khi gánh nặng tài chính được giảm bớt, người lao động có thể tái tạo sức lao động hiệu quả hơn, yên tâm làm việc và cống hiến. Điều này không chỉ cải thiện đời sống cá nhân mà còn góp phần vào sự phát triển chung của nền kinh tế.
Đối tượng và điều kiện áp dụng giảm trừ gia cảnh
Để được hưởng chính sách giảm trừ gia cảnh, người nộp thuế cần đáp ứng các điều kiện cụ thể cho bản thân và người phụ thuộc.
Giảm trừ cho bản thân người nộp thuế
- Là cá nhân cư trú tại Việt Nam.
- Có thu nhập từ tiền lương, tiền công, hoặc thu nhập từ kinh doanh phải chịu thuế thu nhập cá nhân.
Giảm trừ cho người phụ thuộc
Người phụ thuộc phải đáp ứng các tiêu chí cụ thể về độ tuổi, khả năng lao động và mức thu nhập.
Đối với con cái
- Bao gồm con đẻ, con nuôi hợp pháp, con ngoài giá thú, con riêng của vợ hoặc chồng.
- Con dưới 18 tuổi (tính đủ tháng) được mặc định là người phụ thuộc.
- Con từ 18 tuổi trở lên nhưng bị khuyết tật, không có khả năng lao động.
- Con đang theo học tại các cấp đào tạo (đại học, cao đẳng, trung cấp, dạy nghề) cả trong và ngoài nước, chưa có thu nhập hoặc có thu nhập bình quân tháng không quá 1 triệu đồng trong năm tính thuế.
Ví dụ: Cháu A đang học lớp 6, chưa tạo ra thu nhập. Gia đình của cháu A được đăng ký giảm trừ gia cảnh cho cháu theo đúng quy định.
Đối với vợ/chồng
- Không có thu nhập hoặc có thu nhập bình quân tháng không quá 1 triệu đồng.
- Bị khuyết tật, không có khả năng lao động.
Đối với cha mẹ và các đối tượng khác
- Cha đẻ, mẹ đẻ; cha vợ, mẹ vợ; cha chồng, mẹ chồng; cha dượng, mẹ kế (trong trường hợp sống chung và trực tiếp nuôi dưỡng); cha nuôi, mẹ nuôi hợp pháp.
- Anh, chị, em ruột, ông bà nội, ông bà ngoại, cô, dì, cậu, chú, bác ruột, cháu ruột mà người nộp thuế đang trực tiếp nuôi dưỡng.
- Các đối tượng này phải không có thu nhập hoặc có thu nhập bình quân tháng không quá 1 triệu đồng.
Điều kiện chung về thu nhập và khuyết tật
- Đối với người trong độ tuổi lao động (từ 18 đến 55 tuổi đối với nữ, 60 tuổi đối với nam): Phải bị khuyết tật, mắc bệnh hiểm nghèo (như AIDS, ung thư, suy thận mãn) không có khả năng lao động, hoặc không có thu nhập, hoặc có thu nhập bình quân mỗi tháng dưới 1 triệu đồng.
- Đối với người ngoài độ tuổi lao động: Không có thu nhập hoặc có thu nhập bình quân mỗi tháng dưới 1 triệu đồng.
Cách tra cứu người phụ thuộc được giảm trừ gia cảnh
- Khi đăng ký người phụ thuộc thành công, mỗi người sẽ được cấp một mã số thuế gồm 10 chữ số do cơ quan thuế quản lý.
- Mã số này giúp người nộp thuế dễ dàng tra cứu và quản lý thông tin người phụ thuộc thông qua các cổng thông tin điện tử của Tổng cục Thuế như nhantokhai.gdt.gov.vn, thuedientu.gdt.gov.vn, hoặc tncnonline.com.vn.
Tài liệu tham khảo:
- Người phụ thuộc gồm những ai? Năm 2025 cha mẹ bao nhiêu tuổi được đăng ký người phụ thuộc?
- Người phụ thuộc bao gồm những ai?
Làm sao để được đăng ký giảm trừ gia cảnh
Cách thức đăng ký giảm trừ gia cảnh mới nhất 2025
Hiện nay, pháp luật Việt Nam quy định hai phương thức chính để đăng ký giảm trừ gia cảnh: cá nhân tự đăng ký trực tiếp với cơ quan thuế hoặc đăng ký thông qua tổ chức trả thu nhập (nơi làm việc).
Hai phương thức đăng ký giảm trừ gia cảnh phổ biến
- Tự đăng ký với cơ quan thuế:
- Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ bao gồm tờ khai đăng ký người phụ thuộc theo mẫu số 20-ĐK-TCT hoặc 07/ĐK-NPT-TNCN (theo hướng dẫn mới nhất). Đối với người phụ thuộc không có quốc tịch Việt Nam, cần bản sao hộ chiếu hoặc giấy khai sinh có công chứng. Với người Việt Nam, chỉ cần bản sao có giá trị pháp lý của giấy tờ cá nhân.
- Bước 2: Nộp hồ sơ trực tiếp tại cơ quan quản lý thuế địa phương hoặc thông qua các cổng dịch vụ thuế điện tử.
- Đăng ký qua tổ chức trả thu nhập (doanh nghiệp):
- Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ tương tự, kèm theo giấy ủy quyền (nếu cần) để doanh nghiệp thay mặt đăng ký. Hồ sơ có thể gồm bản sao giấy tờ cá nhân người phụ thuộc, không bắt buộc công chứng đối với người Việt Nam.
- Bước 2: Doanh nghiệp tổng hợp tờ khai đăng ký thuế người phụ thuộc mẫu 20-ĐKT-TH-TCT hoặc mẫu 07/THĐK-NPT-TNCN và nộp qua hệ thống kê khai thuế điện tử của Tổng cục Thuế.
Một số lưu ý khác
- Khi đăng ký người phụ thuộc thành công, người này sẽ được cấp mã số thuế gồm 10 ký tự, giúp việc tra cứu và quản lý dễ dàng hơn.
- Người nộp thuế có thể lựa chọn đăng ký theo hình thức online hoặc nộp hồ sơ giấy, tùy theo sự thuận tiện.
- Thời hạn đăng ký có thể khác nhau tùy từng trường hợp. Ví dụ, thời hạn cho đăng ký qua doanh nghiệp thường là 31/3 của năm tính thuế, cá nhân tự đăng ký là 30/4, hoặc muộn nhất 31/12 đối với người phụ thuộc không nơi nương tựa. Tuy nhiên, người nộp thuế vẫn có thể bổ sung đăng ký khi quyết toán thuế cuối năm để được truy hồi quyền lợi.
Tài liệu tham khảo:
- Cách đăng ký người phụ thuộc giảm trừ gia cảnh mới nhất
- Hồ sơ giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc mới nhất năm 2025
Mức thuế giảm trừ gia cảnh với mỗi đối tượng là gì?
Mức giảm trừ gia cảnh năm 2025 và đề xuất mới
Mức giảm trừ gia cảnh hiện hành được áp dụng đến năm 2025 là:
- Đối với bản thân người nộp thuế: 11 triệu đồng/tháng.
- Đối với mỗi người phụ thuộc: 4,4 triệu đồng/tháng.
Đáng chú ý, Bộ Tài chính đã đề xuất nâng mức giảm trừ gia cảnh lên 15,5 triệu đồng/tháng cho người nộp thuế và 6,2 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc. Dự kiến, mức mới này có thể được áp dụng từ năm 2026, tuy nhiên hiện tại vẫn đang trong giai đoạn đề xuất và chưa chính thức.
|
Đối tượng |
Mức giảm trừ hiện hành (đồng/tháng) |
|
Người nộp thuế |
11.000.000 |
|
Mỗi người phụ thuộc |
4.400.000 |
Nguyên tắc tính giảm trừ gia cảnh
Để đảm bảo tính công bằng và đúng quy định, việc tính giảm trừ gia cảnh tuân thủ các nguyên tắc nhất định.
Nguyên tắc giảm trừ cho bản thân người nộp thuế
- Người nộp thuế có thể có nhiều nguồn thu nhập nhưng chỉ được lựa chọn tính giảm trừ gia cảnh cho bản thân tại một thời điểm và một nơi duy nhất trong năm tính thuế.
- Đối với cá nhân cư trú tại Việt Nam trong cả năm tính thuế, mức giảm trừ gia cảnh được tính từ tháng 1 của năm đó.
- Trường hợp cá nhân đến Việt Nam lần đầu trong năm tính thuế, giảm trừ gia cảnh được tính từ tháng họ đến cho đến khi rời khỏi Việt Nam trong cùng năm đó.
- Nếu trong năm cá nhân chưa được giảm trừ gia cảnh đầy đủ, họ sẽ được thực hiện quyết toán khi kê khai thuế để nhận lại khoản chênh lệch.
Giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc
- Người phụ thuộc phải được đăng ký thuế và cấp mã số thuế để được tính giảm trừ.
- Nếu chưa có mã số thuế, người nộp thuế vẫn được hưởng mức giảm trừ tạm thời cho đến khi người phụ thuộc được cấp mã số.
- Khoản giảm trừ cho người phụ thuộc được tính từ tháng phát sinh nghĩa vụ nuôi dưỡng.
- Thời hạn cuối cùng để đăng ký giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc là ngày 31/12 của năm tính thuế.
- Mỗi người phụ thuộc chỉ được tính giảm trừ một lần cho một người nộp thuế trong cùng một năm. Trường hợp có nhiều người nộp thuế cùng phụ thuộc một người (ví dụ: anh chị em cùng nuôi cha mẹ), các bên cần tự thỏa thuận để chọn một người duy nhất đăng ký giảm trừ gia cảnh.
FAQs – Những câu hỏi thường gặp về giảm trừ gia cảnh
1. Khi nào cần đăng ký người phụ thuộc để được giảm trừ gia cảnh?
Người nộp thuế nên đăng ký người phụ thuộc ngay khi phát sinh nghĩa vụ nuôi dưỡng (ví dụ: sinh con, chăm sóc cha mẹ già, người tàn tật…). Nếu chưa kịp đăng ký trong năm, vẫn có thể bổ sung khi quyết toán thuế cuối năm để được truy giảm trừ cho các tháng trước đó.
2. Người phụ thuộc có thể được tính cho hai người nộp thuế không?
Không. Mỗi người phụ thuộc chỉ được tính giảm trừ cho một người nộp thuế trong cùng một năm. Trường hợp nhiều người cùng nuôi dưỡng (ví dụ: anh chị em cùng nuôi cha mẹ già), các bên cần thỏa thuận chọn một người để đăng ký giảm trừ.
3. Nếu nộp hồ sơ giảm trừ muộn thì có được truy hồi quyền lợi không?
Có. Người nộp thuế có thể đăng ký bổ sung khi quyết toán thuế cuối năm, và vẫn được tính giảm trừ gia cảnh hồi tố từ tháng phát sinh nghĩa vụ nuôi dưỡng (nếu đủ điều kiện).
4. Trường hợp thay đổi nơi làm việc thì cần làm gì để tiếp tục được giảm trừ gia cảnh?
Khi chuyển nơi làm việc, người nộp thuế cần thông báo với cơ quan thuế hoặc bộ phận kế toán của công ty mới để cập nhật thông tin người phụ thuộc. Nếu cùng mã số thuế, chỉ cần nộp lại bản sao hồ sơ người phụ thuộc, không cần đăng ký lại từ đầu.
5. Nếu có nhiều nguồn thu nhập (làm 2 công ty hoặc có kinh doanh thêm) thì tính giảm trừ như thế nào?
Người nộp thuế chỉ được chọn 1 nơi để áp dụng giảm trừ gia cảnh cho bản thân trong năm. Tuy nhiên, khi quyết toán thuế cuối năm, cơ quan thuế sẽ tổng hợp toàn bộ thu nhập và tính lại mức giảm trừ hợp lệ.
Kết luận
Giảm trừ gia cảnh là một công cụ tài chính quan trọng, giúp giảm gánh nặng thuế thu nhập cá nhân và thể hiện sự quan tâm của Nhà nước đối với đời sống người dân. Việc nắm vững các quy định về đối tượng, điều kiện, mức giảm trừ và cách thức đăng ký sẽ giúp mỗi cá nhân thực hiện đúng nghĩa vụ và tối ưu hóa quyền lợi của mình.
Hy vọng những thông tin chi tiết trên đã giúp bạn hiểu rõ hơn về giảm trừ gia cảnh. Để không bỏ lỡ những kiến thức tài chính hữu ích khác, hãy khám phá thêm trong Blog của chúng tôi.
