Ít ai ngờ rằng đằng sau hình ảnh biểu tượng của thương hiệu gà rán KFC quen thuộc là một câu chuyện khởi nghiệp đầy nghị lực, minh chứng cho việc tuổi tác không bao giờ là rào cản. Cuộc đời Đại tá Harland Sanders, từ những ngày thơ ấu đầy biến cố đến khi gây dựng nên một đế chế ẩm thực toàn cầu, chính là nguồn cảm hứng bất tận, một bài học sâu sắc về sự kiên trì và dám theo đuổi ước mơ, như cách mà Chuyên Tài Chính luôn đồng hành cùng bạn trên mọi hành trình.
Đối với những tín đồ ẩm thực toàn cầu, thương hiệu gà rán KFC đã trở thành một biểu tượng quen thuộc. Câu chuyện về KFC và người sáng lập huyền thoại, Đại tá Harland Sanders, không chỉ là một hành trình kinh doanh đầy cảm hứng mà còn là minh chứng hùng hồn cho triết lý “không bao giờ là quá muộn để bắt đầu” trên con đường khởi nghiệp và gặt hái thành công.
Hành trình cuộc đời của Harland Sanders
Harland Sanders, người được cả thế giới biết đến với biệt danh “Đại tá Sanders”, chào đời vào ngày 9 tháng 9 năm 1890 tại Indiana, Mỹ. Cuộc sống của ông bắt đầu với nhiều thử thách từ rất sớm. Khi mới 6 tuổi, cha ông qua đời, buộc mẹ ông phải gồng gánh mưu sinh để nuôi sống gia đình. Từ đó, cậu bé Harland đã sớm phải đảm đương vai trò chăm sóc các em nhỏ và phụ trách công việc bếp núc trong nhà – một nền tảng vô tình đã nuôi dưỡng niềm đam mê ẩm thực của ông.
Năm 12 tuổi, do những mâu thuẫn với cha dượng, Sanders quyết định rời nhà và đi làm thêm tại một trang trại cách đó hơn 130km. Nhận thấy việc học không thể đảm bảo cuộc sống trước mắt, ông đã bỏ học khi mới 16 tuổi.
Trong suốt tuổi trẻ, Sanders trải qua vô vàn công việc khác nhau: từ nhân viên điều khiển giao thông khi 15 tuổi, lính lục quân 6 tháng tại Cuba (bị đuổi vì khai gian tuổi), cho đến việc bị sa thải 4 lần chỉ trong năm 17 tuổi. Cuộc sống bấp bênh, đầy biến động nhưng duy chỉ có một điều không thay đổi trong ông: niềm đam mê nấu ăn, thứ đã nảy nở từ những ngày thơ ấu.
Kết hôn ở tuổi 18, Sanders sớm lập gia đình nhưng sự nghiệp lại không hề khởi sắc. Suốt ba thập kỷ tiếp theo, ông lăn lộn đủ mọi nghề để kiếm sống: thủy thủ, lính cứu hỏa, luật sư, thư ký, và thậm chí là nhân viên bán bảo hiểm. Tuy nhiên, ông không gặt hái được thành công đáng kể nào ở bất kỳ lĩnh vực nào trong số đó.
KFC: Từ trạm xăng đến đế chế gà rán toàn cầu
Bước vào tuổi tứ tuần, sau khi sạt nghiệp, Sanders cùng gia đình chuyển đến bang Kentucky. Tại đây, ông xin được ở tạm và làm nhân viên bán xăng cho một trạm, đổi lại bằng mức lương ít ỏi. Ngoài việc đổ xăng, quán còn phục vụ những bữa ăn đơn giản cho tài xế và khách vãng lai, bao gồm giăm bông, đậu que, bánh quy mềm và đặc biệt là món gà rán.
Nhận thấy gà rán là món ăn được nhiều người ưa chuộng, Sanders đã nảy ra ý tưởng cải tiến cách chế biến. Ông sáng tạo ra phương pháp rán gà trong nồi áp suất, giúp rút ngắn thời gian nấu chỉ còn vài phút mà vẫn đảm bảo được độ giòn tan, thơm ngon của món ăn. Đây là một bước đột phá đáng kể, bởi vào thời điểm đó, các nhà hàng thường phải mất tới nửa tiếng để rán xong một suất gà. Hơn thế nữa, ông còn dành nhiều tâm huyết để sáng tạo ra công thức trứ danh với 11 loại gia vị thảo mộc bí mật, tạo nên một hương vị gà rán độc đáo, chưa từng xuất hiện trước đó.
Nhờ thành công bước đầu này, Sanders đã tích lũy được một khoản tiền đủ để mở nhà hàng riêng của mình ngay đối diện trạm xăng. Ông đặt tên cho quán ăn này là Kentucky Fried Chicken, hay viết tắt là KFC, đánh dấu sự ra đời của một thương hiệu huyền thoại.
Những năm đầu đầy thử thách và sự kiên định của KFC
Năm 1952, Sanders thực hiện bước đi táo bạo đầu tiên trong việc nhượng quyền công thức gia vị bí mật của món gà rán “Kentucky Fried Chicken” cho Pete Harman, chủ một trong những nhà hàng lớn nhất South Salt Lake, Utah. Thương vụ thành công này không chỉ mở ra một hướng đi mới cho Sanders mà còn đặt nền móng cho mô hình kinh doanh nhượng quyền sau này. Cũng trong giai đoạn này, Thống đốc bang Kentucky Ruby Laffoon đã trao tặng ông danh hiệu danh dự “Đại tá” để ghi nhận những đóng góp cho cộng đồng và tinh thần khởi nghiệp bền bỉ của ông.
Tưởng chừng đã tìm thấy bí quyết thành công, nhưng một loạt biến cố lại ập đến với Sanders. Đầu tiên là vụ cháy nhà hàng. Sau đó, ông mở một nhà hàng kiêm nhà nghỉ khác, nhưng một tuyến đường cao tốc mới được xây dựng đã bịt lối rẽ vào, khiến việc kinh doanh lụi bại. Ông buộc phải bán toàn bộ cơ nghiệp với số tiền chỉ vừa đủ để đóng thuế, và cuộc sống lại phải trông cậy vào khoản trợ cấp xã hội ít ỏi 105 USD mỗi tháng.
Không chấp nhận bỏ cuộc, Sanders chuyển hướng sang giới thiệu mô hình nhượng quyền bí quyết của mình cho các nhà hàng khác. Lúc này, ông đã 62 tuổi, nhưng vẫn không quản ngại khó khăn, rong ruổi khắp các con đường để tìm kiếm những đối tác nhượng quyền tiềm năng cho món gà rán KFC. Thậm chí, ông phải xin ăn từ bạn bè và ngủ trong xe ô tô mỗi đêm để tiết kiệm chi phí.
Dù phải đối mặt với hơn 1009 lời từ chối, Sanders vẫn giữ một niềm tin mãnh liệt vào món gà rán KFC của mình. Cuối cùng, sự kiên trì của ông đã được đền đáp khi Peter Harmon – một doanh nhân tại Utah – đồng ý. Năm 1952, nhà hàng KFC nhượng quyền đầu tiên đã được mở tại Salt Lake City, Utah, chính thức khởi đầu cho một đế chế.
Kể từ đó, các cửa hàng nhượng quyền KFC bắt đầu mọc lên như nấm. Tuy nhiên, Sanders không hề dễ dãi trong việc chuyển giao công thức rán gà của mình. Ông rất khắt khe trong việc lựa chọn đối tác nhượng quyền KFC, đảm bảo họ tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn chất lượng. Dù tuổi đã cao, ông vẫn không ngừng rong ruổi khắp nước Mỹ để đích thân kiểm tra và tìm kiếm những nhà hàng đáp ứng các yếu tố khắt khe của riêng mình, góp phần duy trì danh tiếng và chất lượng đồng đều cho thương hiệu.
KFC: Vươn tầm thống lĩnh thị trường đồ ăn nhanh toàn cầu
Đến năm 1964, KFC đã phát triển vượt bậc với hơn 600 cửa hàng nhượng quyền trên khắp nước Mỹ. Cuối cùng, ở tuổi 74, Harland Sanders đã gặt hái được thành công vang dội mà ông hằng mơ ước. Nhận thấy quy mô doanh nghiệp đã trở nên quá lớn và vượt quá khả năng điều hành của mình, ông quyết định bán công ty với mức giá 2 triệu USD – một con số đáng kinh ngạc vào thời điểm đó.
Mặc dù đã bán doanh nghiệp, Đại tá Sanders vẫn tiếp tục là đại sứ thương hiệu trọn đời cho KFC với mức lương 75.000 USD mỗi năm. Hình ảnh đặc trưng của ông – bộ suit trắng tinh, chòm râu muối tiêu và chiếc nơ đen – đã trở thành biểu tượng toàn cầu của KFC.
Trong suốt những năm cuối đời, Sanders đã di chuyển khoảng 250.000 dặm mỗi năm để đích thân ghé thăm và kiểm tra các cửa hàng KFC trên khắp thế giới. Sự nghiêm khắc và chỉn chu này là yếu tố then chốt giúp KFC duy trì được những quy chuẩn cần thiết về chất lượng sản phẩm và dịch vụ. Sức mạnh thương hiệu của KFC lớn đến mức một số chuỗi đồ ăn nhanh khác, điển hình như McDonald’s, cũng phải bổ sung món gà rán vào thực đơn của mình để cạnh tranh.
Thậm chí, nhiều đối thủ đã tìm mọi cách để có được danh sách 11 loại gia vị trứ danh của KFC, nhưng cho đến nay, đây vẫn là một trong những bí mật thương mại có giá trị nhất của Mỹ, được bảo vệ nghiêm ngặt.
Ở tuổi 88, Harland Sanders đã trở thành triệu phú từ chuỗi thương hiệu gà rán nổi tiếng nhất thế giới, sau bao thăng trầm và thử thách trong cuộc đời. Ông qua đời vào tháng 12 năm 1980, hưởng thọ 90 tuổi. Hơn 30 năm đã trôi qua kể từ đó, nhưng KFC vẫn tiếp tục sử dụng hình ảnh của ông để quảng bá cho món gà rán huyền thoại, với hơn 25.000 cửa hàng trên khắp thế giới. Hiện nay, KFC là một trong ba thương hiệu đang cạnh tranh gay gắt cho ngôi vị ông hoàng nhượng quyền toàn cầu, bên cạnh 7-Eleven và McDonald’s, khẳng định vị thế vững chắc của mình trong ngành công nghiệp thực phẩm.
Hành trình của Đại tá Sanders là nguồn cảm hứng bất tận cho bất kỳ ai đang ấp ủ ước mơ khởi nghiệp, và nếu bạn quan tâm đến những câu chuyện thành công vượt qua nghịch cảnh, đừng bỏ lỡ những bài viết hấp dẫn khác trong chuyên mục Bảo Hiểm.
