Trong thế giới tài chính toàn cầu, việc luân chuyển vốn xuyên biên giới tưởng chừng phức tạp lại ẩn chứa một hệ thống xương sống mang tên SWIFT. Cơ chế hoạt động và tầm ảnh hưởng của mạng lưới này là chìa khóa cho mọi giao dịch quốc tế, hãy cùng khám phá tại Chuyên Tài Chính.
Trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu hóa, việc chuyển tiền và thực hiện các giao dịch tài chính xuyên biên giới đã trở thành một phần không thể thiếu. Đằng sau những hoạt động phức tạp này là một hệ thống then chốt mang tên SWIFT. Vậy SWIFT là gì và vì sao nó lại đóng vai trò quan trọng, có tầm ảnh hưởng sâu rộng đến các giao dịch thanh toán quốc tế cũng như toàn bộ thị trường tài chính toàn cầu? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết về hệ thống này trong bài viết dưới đây.
Những điều bạn cần biết về hệ thống SWIFT
SWIFT là gì?
SWIFT là viết tắt của Society for Worldwide Interbank Financial Telecommunication, tạm dịch là Hiệp hội Viễn thông Tài chính Liên ngân hàng Toàn cầu. Đây là một tổ chức phi lợi nhuận có trụ sở tại Bỉ, đóng vai trò nền tảng cho hầu hết các giao dịch chuyển tiền quốc tế hiện nay.
Được thành lập vào năm 1973, SWIFT hoạt động như một cơ quan trung lập, tuân thủ các quy định của Liên minh châu Âu (EU) và được điều hành bởi một hội đồng gồm 25 thành viên, trong đó có những đại diện từ các tổ chức tài chính lớn trên thế giới như Eddie Astanin – Chủ tịch Hội đồng Quản trị Trung tâm lưu ký thanh toán quốc gia Nga.
Mặc dù SWIFT đã trở thành một phần thiết yếu của hạ tầng tài chính và tiền tệ toàn cầu, cần lưu ý rằng tổ chức này không trực tiếp nắm giữ hay giao dịch tài sản tài chính. Thay vào đó, SWIFT chuyên cung cấp và tối ưu hóa các công cụ để tạo ra một môi trường liên lạc an toàn, bảo mật và hiệu quả, giúp các ngân hàng và tổ chức tài chính lớn trên khắp thế giới trao đổi thông tin giao dịch một cách nhanh chóng và chính xác.
SWIFT hoạt động như thế nào?
Cơ chế hoạt động của SWIFT
SWIFT có thể được hình dung như một mạng lưới tin nhắn toàn cầu mà các tổ chức tài chính sử dụng để trao đổi thông tin và lệnh chuyển tiền. Các thành viên gửi và nhận thông tin thông qua các “bức điện” (SWIFT message), được thực hiện bằng một hệ thống mã giao dịch đã được tiêu chuẩn hóa gọi là SWIFT code.
Mỗi tổ chức tài chính tham gia mạng lưới SWIFT sẽ được cung cấp một mã định danh riêng biệt, thường gồm 8 hoặc 11 ký tự. Mã này còn được biết đến với tên gọi BIC (Business/Bank Identifier Codes – mã định dạng của các doanh nghiệp/ngân hàng) hoặc mã ISO 9362 (một định dạng chuẩn quốc tế). Mỗi SWIFT code chứa đựng đầy đủ thông tin cần thiết về quốc gia, thành phố, chi nhánh và tên ngân hàng của từng thành viên, đảm bảo tính duy nhất và chính xác cho mỗi giao dịch.
Ví dụ thực tế về giao dịch SWIFT
Để minh họa, hãy xem xét mã SWIFT 8 ký tự của ngân hàng và dịch vụ tài chính UniCredit Banca, có trụ sở chính tại Milan, Ý: UNCRITMM.
- Bốn ký tự đầu tiên (UNCR): Mã định danh của tổ chức (viết tắt của UniCredit Banca).
- Hai ký tự tiếp theo (IT): Mã quốc gia (viết tắt của Italy).
- Hai ký tự sau đó (MM): Mã địa chỉ/thành phố (viết tắt của Milan).
- Ba ký tự cuối cùng (không bắt buộc): Thường được các tổ chức sử dụng để phân định mã cho các chi nhánh độc lập.
Giả sử, một khách hàng của Ngân hàng thương mại Mỹ BAC (Bank of America) tại chi nhánh New York muốn gửi tiền cho một người bạn đang sử dụng dịch vụ của ngân hàng UniCredit Banca chi nhánh Venice. Khách hàng này chỉ cần cung cấp cho BAC số tài khoản ngân hàng UniCredit cùng mã SWIFT code của chi nhánh bạn mình để thực hiện giao dịch chuyển tiền quốc tế.
BAC sẽ gửi một SWIFT message đến UniCredit Banca thông qua mạng lưới bảo mật của SWIFT. Khi UniCredit Banca nhận được thông báo về khoản thanh toán sắp diễn ra, số tiền sẽ được chuyển tới tài khoản của người bạn tại Ý một cách nhanh chóng và an toàn.
Lịch sử và sự phát triển của SWIFT
Giai đoạn trước SWIFT: Thách thức của hệ thống Telex
Trước khi SWIFT ra đời, Telex là phương tiện chủ yếu để xác nhận thông tin về các giao dịch quốc tế. Tuy nhiên, hệ thống Telex gặp phải nhiều hạn chế đáng kể. Tốc độ xử lý thông tin chậm chạp và những rủi ro về bảo mật là những vấn đề nổi cộm. Đặc biệt, Telex thiếu một hệ thống mã hóa chuẩn mực như SWIFT để định danh rõ ràng các ngân hàng, mô tả chính xác các giao dịch và thông tin cần thiết. Điều này dẫn đến quy trình làm việc kéo dài, dễ phát sinh sai sót và kém hiệu quả. Nhận thức được những thách thức này, hệ thống SWIFT đã được phát triển để cung cấp một giải pháp vượt trội, khắc phục những nhược điểm của Telex.
Sự phát triển và tầm ảnh hưởng toàn cầu của SWIFT
Có rất nhiều yếu tố tạo nên sự thành công của SWIFT
Khi mới thành lập vào năm 1973, SWIFT có 239 ngân hàng thành viên từ 15 quốc gia. Đến năm 1977, con số này đã tăng lên 518 tổ chức tại 22 quốc gia. Ngày nay, SWIFT đã mở rộng mạng lưới với hơn 11.000 thành viên đến từ hơn 200 quốc gia và vùng lãnh thổ, khẳng định vị thế là xương sống của hệ thống thanh toán quốc tế.
Thống kê năm 2021 cho thấy, hơn 11.000 tổ chức thành viên đã gửi trung bình 42 triệu tin nhắn mỗi ngày thông qua mạng lưới SWIFT, đánh dấu mức tăng trưởng 11.4% so với năm 2020. Con số này phản ánh sự tin cậy và tầm quan trọng ngày càng tăng của SWIFT trong các hoạt động tài chính toàn cầu.
Mặc dù thị trường có sự xuất hiện của các dịch vụ tương tự như Fedwire, Ripple hay CHIPS (Clearing House Interbank Payments System), SWIFT vẫn duy trì ưu thế vượt trội. Sự thành công này đến từ việc SWIFT không ngừng bổ sung các mã code mới để xử lý hàng ngàn thông tin và hàng triệu giao dịch tài chính mỗi ngày, đồng thời đặc biệt chú trọng nâng cao tính bảo mật cho nền tảng của mình. Chính những cam kết về tiêu chuẩn hóa, hiệu quả và an toàn đã giúp SWIFT đạt được vị thế hàng đầu như ngày nay.
Đối tượng sử dụng hệ thống SWIFT
Ban đầu, SWIFT được thiết kế để tạo thuận lợi cho các giao dịch ngân khố và tiền tệ giữa các đại lý. Tuy nhiên, với sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ và nhu cầu thị trường, mạng lưới SWIFT đã mở rộng để phục vụ đa dạng các đối tượng trong ngành tài chính, bao gồm:
- Ngân hàng thương mại và ngân hàng trung ương
- Các tổ chức trung gian và các hãng buôn
- Những người buôn bán chứng khoán
- Các công ty quản lý tài sản
- Trung tâm thanh toán bù trừ
- Các công ty lưu ký
- Các công ty liên doanh
- Những người môi giới tiền tệ và những người giao dịch ngoại hối
- Những người cung cấp dịch vụ, thư tín dụng và bảo lãnh
Các dịch vụ chính của SWIFT
Đa dạng ứng dụng
SWIFT cung cấp rất nhiều ứng dụng và tiện ích cho khách hàng
SWIFT cung cấp khả năng truy cập và sử dụng nhiều ứng dụng khác nhau, hỗ trợ một loạt các hoạt động tài chính:
- Khớp lệnh thời gian thực cho các giao dịch kho bạc và ngoại hối, giúp đảm bảo tính chính xác và kịp thời.
- Truy cập vào cơ sở hạ tầng thị trường ngân hàng để xử lý thanh toán giữa các ngân hàng, tạo điều kiện cho dòng chảy tiền tệ thông suốt.
- Truy cập vào cơ sở hạ tầng thị trường chứng khoán để xử lý bù trừ cho các khoản thanh toán, chứng khoán, ngoại hối và các giao dịch phái sinh, nâng cao hiệu quả hoạt động thị trường.
Giải pháp thông tin và phân tích
Gần đây, SWIFT đã giới thiệu các trang tiện ích báo cáo mới, cung cấp cho người dùng một cái nhìn toàn diện theo thời gian thực để giám sát các hoạt động và luồng giao dịch. Các báo cáo này có khả năng lọc thông tin dựa trên khu vực, quốc gia, loại tin nhắn và các thông số liên quan khác, giúp các tổ chức tài chính đưa ra quyết định kinh doanh sáng suốt hơn.
Tiện ích tuân thủ và bảo mật
Nhằm đáp ứng các yêu cầu ngày càng cao về tuân thủ quy định và bảo mật tài chính, SWIFT cung cấp các tiện ích chuyên biệt như quy trình xác minh danh tính khách hàng KYC (Know Your Customer) và các thủ tục, quy định về chống rửa tiền AML (Anti – Money Laundering). Những công cụ này giúp các tổ chức thành viên giảm thiểu rủi ro pháp lý và tăng cường tính minh bạch trong các giao dịch.
Giải pháp trao đổi thông tin và phần mềm
Cốt lõi hoạt động kinh doanh của SWIFT nằm ở việc cung cấp một mạng lưới kết nối, trao đổi thông tin nhanh chóng, an toàn và đáng tin cậy. Thông qua các trung tâm tin nhắn và phần mềm chuyên dụng, SWIFT đưa ra hàng loạt các dịch vụ và tiện ích giúp khách hàng của họ có thể nhận và gửi các tin nhắn giao dịch một cách dễ dàng và hiệu quả, từ đó tối ưu hóa quy trình hoạt động.
Kết luận
Hệ thống SWIFT không chỉ là một mạng lưới kỹ thuật mà còn là một chuẩn mực toàn cầu, mà các ngân hàng thành viên đều phải tuân theo. Chuẩn mực này tạo nên một mạng lưới đáng tin cậy, với mục tiêu cao nhất là đảm bảo lợi ích và an toàn cho khách hàng trong mọi giao dịch. Việc tham gia vào hệ thống SWIFT mang lại lợi ích to lớn đối với hoạt động thanh toán quốc tế nói riêng và hoạt động tài chính của mỗi ngân hàng nói chung, góp phần vào sự ổn định và phát triển của nền kinh tế toàn cầu.
Hy vọng những thông tin trên đã giúp bạn hiểu rõ hơn về SWIFT. Để khám phá thêm những kiến thức tài chính bổ ích khác, đừng quên ghé thăm Blog của chúng tôi!
