Thị trường chứng khoán luôn tiềm ẩn những giai đoạn giá cả dường như đứng yên, tạo nên một quỹ đạo giao dịch ổn định thay vì biến động mạnh. Hiểu rõ bản chất của những khoảng lặng này không chỉ giúp nhà đầu tư lường trước những thay đổi mà còn mở ra cơ hội tối ưu hóa chiến lược đầu tư trên <a href="Chuyentaichinh“>Chuyentaichinh.
Trong thế giới đầy biến động của thị trường chứng khoán, các nhà đầu tư thường đúc kết một quy luật bất biến: “Có lên, có xuống thì cũng có đi ngang”. Giai đoạn “đi ngang” này được biết đến với thuật ngữ Sideway. Vậy, Sideway chính xác là gì? Làm thế nào để nhận diện giai đoạn này và ứng dụng nó vào chiến lược đầu tư? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.
Sideway là gì? Xác định thế nào?
Sideway là gì?
Thuật ngữ Sideway (hay còn gọi là thị trường đi ngang, tích lũy, hoặc củng cố) dùng để chỉ một giai đoạn mà giá của một cổ phiếu hoặc chỉ số thị trường ít có sự biến động mạnh mẽ. Trong thời điểm này, giá cả không tăng mạnh cũng không giảm sâu, mà dao động trong một biên độ hẹp, tạo thành một vùng giao dịch (trading range) rõ ràng. Đây là một trong ba xu hướng chính của thị trường, bên cạnh Uptrend (xu hướng tăng) và Downtrend (xu hướng giảm).
Ví dụ:
Từ tháng 3 đến tháng 11 năm 2019, chỉ số VN-Index đã dao động trong biên độ hẹp, từ khoảng 938 đến 1.027 điểm, trước khi có một đợt điều chỉnh mạnh. Hiện tượng này chính là một giai đoạn Sideway, kéo dài khoảng 8 tháng.
Giai đoạn Sideway của VN-Index
Tại sao Sideway xuất hiện?
Giai đoạn Sideway thường xuất hiện sau một xu hướng tăng hoặc giảm kéo dài, khi thị trường tạm dừng để “nghỉ ngơi” và đánh giá lại. Các yếu tố chính dẫn đến hiện tượng này bao gồm:
- Cân bằng cung cầu: Sau một đợt tăng giá dài, lực cầu có thể suy yếu dần, trong khi lực cung bán ra cũng chưa đủ mạnh để đẩy giá xuống. Ngược lại, sau một đợt giảm giá, lực bán đã giảm bớt, nhưng lực mua vào cũng còn yếu ớt. Sự cân bằng tạm thời này khiến giá di chuyển trong một phạm vi hẹp.
- Tâm lý nhà đầu tư do dự: Khi không có quá nhiều thông tin kinh tế vĩ mô đột phá hay sự kiện lớn tác động, tâm lý nhà đầu tư trở nên thận trọng và thiếu kỳ vọng rõ ràng. Họ không sẵn sàng đẩy giá lên cao hay bán tháo, dẫn đến sự ảm đạm và thiếu xu hướng rõ ràng.
- Giai đoạn tích lũy hoặc phân phối: Sideway có thể là giai đoạn tích lũy, nơi các nhà đầu tư lớn gom hàng từ từ trước một xu hướng tăng mới. Ngược lại, nó cũng có thể là giai đoạn phân phối, nơi họ bán ra cổ phiếu một cách khéo léo trước một xu hướng giảm.
Độ dài của giai đoạn Sideway có thể khác nhau tùy thuộc vào đặc điểm của từng cổ phiếu, ngành và điều kiện thị trường chung.
Ý nghĩa của Sideway đối với thị trường chứng khoán
Giai đoạn Sideway mang nhiều ý nghĩa quan trọng đối với thị trường và các nhà đầu tư:
- Sự do dự và đánh giá lại: Đây là thời điểm thị trường “bình lặng” để các thành phần tham gia đánh giá lại các thông tin, tin tức và xu hướng trước đó. Nó phản ánh sự thiếu quyết đoán chung của thị trường.
- Cơ hội chuẩn bị chiến lược: Đối với nhà đầu tư, Sideway là giai đoạn thích hợp để nghiên cứu, phân tích và lên kế hoạch cho những đợt biến động giá tiếp theo. Nó cho phép nhà đầu tư chuẩn bị vị thế, tìm kiếm các điểm vào/ra tiềm năng.
- Tạo nền giá: Sideway thường tạo ra một nền giá vững chắc. Khi giá thoát khỏi vùng này, nó có thể báo hiệu sự bắt đầu của một xu hướng mới mạnh mẽ.
Dấu hiệu nhận biết và cách giao dịch hiệu quả trong giai đoạn Sideway
Việc nhận diện chính xác giai đoạn Sideway là rất quan trọng để đưa ra các quyết định đầu tư hợp lý. Dưới đây là các đặc điểm và công cụ giúp nhà đầu tư xác định thị trường đi ngang.
Đặc điểm của thị trường Sideway
Thị trường Sideway thường có những đặc điểm sau:
- Giá dao động trong biên độ hẹp: Giá cổ phiếu hoặc chỉ số di chuyển giữa một mức hỗ trợ (đáy) và một mức kháng cự (đỉnh) cố định.
- Khối lượng giao dịch thấp: Thường đi kèm với sự suy giảm về khối lượng giao dịch, thể hiện sự thiếu hứng thú hoặc chờ đợi của nhà đầu tư.
- Các chỉ báo kỹ thuật thiếu xu hướng: Nhiều chỉ báo động lượng như RSI, MACD thường dao động quanh mức trung bình của chúng mà không tạo ra các tín hiệu mạnh mẽ về xu hướng.
Các công cụ phân tích kỹ thuật giúp nhận diện Sideway
Nhà đầu tư có thể sử dụng các công cụ phân tích kỹ thuật để dự đoán điểm bắt đầu và kết thúc của giai đoạn Sideway:
1. Xác định bằng đường hỗ trợ và kháng cự
Phương pháp cơ bản nhất là vẽ các đường hỗ trợ và kháng cự ngang để xác định biên độ dao động của giá. Khi giá liên tục chạm vào hai đường này mà không phá vỡ, đó là dấu hiệu của thị trường Sideway.
2. Phương pháp Breakout hoặc Breakdown
Biểu đồ cổ phiếu BCG
Giai đoạn Sideway kết thúc khi giá phá vỡ vùng kháng cự (Breakout) hoặc phá vỡ vùng hỗ trợ (Breakdown). Tại phiên phá vỡ, khối lượng giao dịch thường bùng nổ, xác nhận sự thay đổi xu hướng.
Ví dụ:
Cổ phiếu BCG đã có sự biến động giá trong biên độ hẹp, tạo thành một “chiếc hộp” từ ngày 06/09/2021 đến 07/10/2021. Vào phiên giao dịch ngày 7/10, giá cổ phiếu đã bứt phá mạnh mẽ khỏi chiếc hộp, với khối lượng giao dịch tăng đột biến. Đây chính là phiên xác nhận cổ phiếu BCG thoát khỏi nền giá Sideway và bắt đầu một xu hướng tăng mới.
3. Chỉ báo Sức mạnh Tương đối (RSI)
Biểu đồ cổ phiếu VNM
Chỉ báo RSI giúp đo lường sức mạnh của xu hướng giá. Trong giai đoạn Sideway, đường RSI thường dao động trong biên độ hẹp, thường là giữa vùng 30 và 70 (hoặc thậm chí hẹp hơn, ví dụ 40-60), mà không vượt quá các ngưỡng quá mua (trên 70) hoặc quá bán (dưới 30). Khi đường RSI thoát ra khỏi vùng dao động này, nó có thể báo hiệu sự kết thúc của giai đoạn Sideway và bắt đầu một xu hướng mới.
4. Các chỉ báo khác hỗ trợ
- Dải Bollinger Bands: Trong giai đoạn Sideway, dải Bollinger Bands thường thu hẹp (squeeze), cho thấy sự biến động giá thấp. Khi giá chuẩn bị thoát khỏi Sideway, dải này sẽ mở rộng (expansion).
- Chỉ báo ADX (Average Directional Index): Giá trị ADX thấp (thường dưới 20-25) cho thấy thị trường thiếu xu hướng rõ ràng, tức là đang trong giai đoạn Sideway. Khi ADX tăng trở lại, nó báo hiệu một xu hướng mới đang hình thành.
Chiến lược giao dịch trong giai đoạn Sideway
Mặc dù thị trường Sideway có vẻ ảm đạm, nhưng nó vẫn mang lại cơ hội cho những nhà đầu tư có chiến lược phù hợp:
1. Giao dịch trong biên độ (Range Trading)
Đây là chiến lược phổ biến nhất trong giai đoạn Sideway. Nhà đầu tư sẽ mua vào khi giá chạm ngưỡng hỗ trợ và bán ra khi giá chạm ngưỡng kháng cự. Điều quan trọng là phải xác định rõ ràng hai ngưỡng này và đặt lệnh cắt lỗ (stop-loss) chặt chẽ ngay bên ngoài biên độ giao dịch để hạn chế rủi ro nếu giá phá vỡ xu hướng đi ngang.
2. Chờ đợi Breakout hoặc Breakdown
Một chiến lược khác là kiên nhẫn chờ đợi tín hiệu phá vỡ (Breakout hoặc Breakdown) để tham gia vào xu hướng mới. Khi giá phá vỡ ngưỡng kháng cự với khối lượng lớn, đó có thể là tín hiệu mua vào. Ngược lại, phá vỡ ngưỡng hỗ trợ với khối lượng lớn là tín hiệu bán ra. Nhà đầu tư cần chờ đợi sự xác nhận để tránh các tín hiệu giả (false breakout/breakdown).
3. Quản lý rủi ro
Trong mọi giai đoạn thị trường, quản lý rủi ro là yếu tố then chốt. Đặc biệt trong Sideway, việc đặt lệnh cắt lỗ và chốt lời hợp lý là cần thiết để bảo vệ vốn. Tránh giao dịch quá mức hoặc sử dụng đòn bẩy cao khi thị trường thiếu xu hướng rõ ràng.
Kết luận
Sideway là một giai đoạn không thể thiếu trong chu kỳ vận động của thị trường chứng khoán, nơi giá cổ phiếu hoặc chỉ số dao động trong biên độ hẹp, phản ánh sự do dự và cân bằng tạm thời giữa cung và cầu. Việc hiểu rõ Sideway là gì, cùng với khả năng nhận diện bằng các công cụ phân tích kỹ thuật như hỗ trợ/kháng cự, Breakout/Breakdown, và chỉ báo RSI, sẽ giúp nhà đầu tư đưa ra các chiến lược giao dịch hiệu quả. Nắm vững những kiến thức này sẽ là chìa khóa để tối ưu hóa quyết định đầu tư, dù thị trường đang “nghỉ ngơi” hay chuẩn bị cho một xu hướng mới.
Khám phá thêm những bài viết chuyên sâu và cập nhật kiến thức tài chính mới nhất trong Blog của chúng tôi.
